గీతా ఆచరణ

కర్మయోగాన్ని ఏ మాత్రం సాధన చేసినా కూడా ఫలితాలను ఇస్తుందని , ఈ ధర్మం (క్రమశిక్షణ) మహా భయాల నుండి మనలను రక్షిస్తుందని శ్రీకృష్ణుడు హామీ ఇచ్చారు (2.40). సాంఖ్యయోగం స్వచ్ఛమైన అవగాహన అయితే కర్మయోగంలో ప్రయత్నం చేయవలసి ఉంటుందని గమనించాలి. ఆధ్యాత్మిక యాత్రను ప్రారంభించిన వారికి , ఈ యాత్రని కఠినంగా భావించే సాధకులకు ఇది శ్రీకృష్ణ భగవానుడు ఇచ్చిన హామీ. మన కష్టాన్ని అర్థం చేసుకున్న శ్రీకృష్ణుడు ఒక చిన్న ప్రయత్నం కూడా అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇవ్వగలదని హామీ ఇచ్చారు. నిష్కామ కర్మ (ప్రేరణలేని చర్య) ద్వారా సమత్వ మార్గాన్ని అనుసరించమని ఆయన మనల్ని ప్రేరేపిస్తారు. ఒక మార్గం ఏమిటంటే , శ్రీకృష్ణుడు చెప్పినదానిపై శ్రద్ధ కలిగి ఉండి కర్మయోగంపై ఆయన బోధనలను ఆచరించడం. మన అనుభవాలను కర్మయోగ దృష్టితో చూడడం అభ్యసించినప్పుడు మన అనుభూతులు మరింత లోతుకు వెళుతూ చివరకు మన అంతరాత్మను చేరుకుంటాము. ప్రత్యామ్నాయ మార్గం ఏమిటంటే మన భయాలను అర్థం చేసుకోని కర్మయోగ సాధన వాటిని ఎలా తొలగించగలదో తెలుసుకోవడం. మన అంతర్గత అపేక్షలకు , వాస్తవ ప్రపంచానికి పొంతన కుదరకపోవడమే భయానికి మూలం. కర్మయోగం మనకు నిష్కామ కర్మ గురించి బోధిస్తుంది. ఇది మ...

సాంఖ్యమును (అవగాహన) గురించి వివరించాక   (2.11-2.38) , శ్రీకృష్ణుడు కర్మయోగం గురించి వివరిస్తారు (2.39). దీన్ని ఆచరించడం ద్వారా మనము కర్మబంధాల నుండి విముక్తి పొందవచ్చు. సాంఖ్యయోగం గురించి వ్యాఖ్యానించే టప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు తను ఒక నాశనము లేని చైతన్యమని విశదీకరిస్తారు. శ్రీకృష్ణుడు కర్మయోగం ద్వారా అదే విషయాన్ని వివరించడం మొదలుపెడతారు. కాబట్టి కర్మబంధనాలను , యోగాన్ని ఈ సందర్భంలో అర్థం చేసుకోవాల్సి ఉంది. యోగం అంటే కలయిక. దీనిని అనేక సందర్భాల్లో ఉపయోగిస్తారు. విజయం లేక అపజయంతో సంగం లేని సమభావాన్ని శ్రీకృష్ణుడు యోగం అంటారు (2.48). సుఖదుఃఖాల పట్ల , గెలుపు ఓటముల పట్ల , లాభనష్టాల పట్ల సమభావాన్ని కొనసాగించమని శ్రీకృష్ణుడు అంతకుముందే బోధించియున్నారు (2.38). ' కర్మబంధం ', మనం చేస్తున్న కర్మల వలన గాని లేక అకర్మల ద్వారా గాని , మన లోపల నుండి లేక బయట నుండి వచ్చే ప్రతిస్పందనల వలన గాని మనకు కలిగే ఆనందకరమైన లేక బాధాకరమైన గుర్తులు లేక గాయపు మచ్చలని సూచిస్తుంది. సాంకేతికంగా వీటినే నాడీ నమూనాలు లేక న్యూరాన్ల పొందిక ( neural patterns) అనవచ్చు. ఈ పొందికలు అపస్మారక స్థాయి నుండి అంటే మనకు తెలియకుం...

భగవద్గీత సారాన్నంతా శ్లోకం 2.38 సంగ్రహిస్తుంది. సుఖదుఃఖాలను , లాభనష్టాలను , జయాపజయాలను సమానంగా భావించి యుద్ధం చేసినా పాపం అంటదని శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడితో చెబుతారు. ఈ సంతులనాన్ని యుద్ధ సందర్భాలలోనే కాక ఇతర కర్మల విషయంలో కూడా అన్వయించుకోవచ్చు. మన కర్మలన్నీ ప్రేరేపితమైనవని , ఈ ప్రేరణ కర్మను అపవిత్రం లేదా పాపమయం చేస్తుందని ఈ శ్లోకం చెబుతుంది. సుఖం , లాభం లేక విజయం వంటి వాటి నుండి ప్రేరణ పొందకుండా కర్మను ఎలాగ చేయడమొ మనకు తెలీదు. అలాగే మనం చేసే కర్మలు దుఃఖం , నష్టం లేక అపజయాన్ని తప్పించుకోవడానికి చేసేవే. సాంఖ్య , కర్మయోగాల దృక్కోణం నుండి గమనిస్తే ప్రతి కర్మను మూడు భాగాలుగా విభజించవచ్చు ; కర్త , కర్మ , కర్మఫలం. శ్రీకృష్ణుడు కర్మఫలాన్ని సుఖం-దుఃఖం , లాభం-నష్టం , విజయం-అపజయం గా విభజించారు. సంతులనం సాధించడానికి కర్త , కర్మ మరియు   కర్మఫలాలను వేరు చేయాలని శ్రీకృష్ణుడు ఉపదేశిస్తున్నారు. దీనికి ఒక మార్గం కర్త అన్న భావనను విడనాడి తను కేవలం ఒక సాక్షిని మాత్రమే అన్న అవగాహన పెంపొందించుకోవడం. జీవితమనే జగన్నాటకంలో మనం పోషించే పాత్ర చాలా చిన్నదనే అవగాహన కలగాలి. మరొక మార్గం కర్మఫలాలపై మనకు ఎటువం...

శ్రీకృష్ణుడు స్వధర్మాన్ని గురించి (2.31-2.37) , పర ధర్మాన్ని గురించి (3.35) వివరించి , చివరికి అన్ని ధర్మాలను విడనాడి పరమాత్మతో ఐక్యమవమని ఉపదేశిస్తున్నారు (18.66). యుద్ధంలో పోరాడి తన సోదరులను చంపితే తన ప్రతిష్ట దెబ్బ తింటుందన్న భయం వల్ల అర్జునుడి విషాదం జనించింది. యుద్ధాన్ని వదిలి వెళ్ళినా కూడా అతని ప్రతిష్ట దెబ్బతింటుందని ఎందుకంటే యుద్ధం అతని స్వధర్మమని శ్రీకృష్ణుడు అతనికి చెబుతారు (2.34-2.36). అర్జునుడు యుద్ధం చేయడానికి భయపడ్డాడని లోకమంతా అనుకుంటుంది. ఒక క్షత్రియుడికి యుద్ధానికి భయపడ్డాడన్న అపకీర్తి మరణము కంటేను బాధాకరమైనది అని వివరిస్తారు. స్వధర్మం లోపాలతో కూడుకున్నది , లాభాన్ని కలిగించనిది అయినా కూడా పరధర్మం కంటే మెరుగైనది . స్వధర్మ మార్గంలో మరణించుట శ్రేయస్కరము. పరధర్మాచరణము భయావహము అని శ్రీకృష్ణుడు బోధిస్తారు (3.35). మనం విజయవంతమైన వ్యక్తులను చూసినప్పుడు మన బాహ్య ఇంద్రియాలకు పరధర్మం చాలా సులువుగా కనిపిస్తుంది. అయితే స్వధర్మానికి క్రమశిక్షణ , కృషి అవసరం. దాన్ని నెమ్మదిగా మనలో నుండి వెలికి తీయాలి. సాధారణంగా మనం పుట్టిన ప్రతిష్టాత్మకమైన స్థలం , కుటుంబం , పాఠశాలలో గ్రేడ్లు ...

శ్రీకృష్ణుడు స్వధర్మాన్ని గురించి అర్జునుడికి వివరిస్తూ (2.31 - 2.37) , ఇటువంటి అయాచిత యుద్ధం స్వర్గానికి ద్వారాలను తెరుస్తుందని (2.32) , దీని నుంచి పారిపోవడం వల్ల స్వధర్మం , కీర్తి నశించి పాపం కలుగుతుందని చెబుతారు (2.33). యుద్ధ క్షేత్రంలో అర్జునుడికి ఇవ్వబడిన ఈ సలహాలు సరైన రీతిలో అర్థం చేసుకోవాలి. శ్రీకృష్ణుడు ఒకరి స్వధర్మంతో సామరస్యం , సమన్వయం గురించి మాట్లాడుతున్నారు కానీ యుద్ధం గురించి కాదు. శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడు యొక్క ఆలోచనలు , మాటలు , చర్యల మధ్య పొంతన లేకపోవడం గమనిస్తారు. వాటన్నిటిని సమన్వయ పరచడానికి ఆయన అర్జునుడికి దారి చూపే ప్రయత్నం చేస్తారు. అర్జునునికి అతని స్వధర్మం ప్రకారం యుద్ధం చేయడమే సమన్వయం ; యుద్ధం నుంచి పలాయనం సమన్వయం కాదు. చిన్న ఎలక్ట్రాన్లు ' , ' ప్రోటాన్లు ' , ' న్యూట్రాన్లు ' నుంచి పెద్ద పెద్ద నక్షత్ర మండలాలు , నక్షత్రాలు , గ్రహాల వరకు అన్నీ సామరస్యంతో ఉంటాయి. ఈ సామరస్యము సృష్టిని పరిపాలిస్తుంది. ఒక రేడియో , రేడియో స్టేషన్ సామరస్యంతో ( tune) ఉన్నప్పుడు మనం మనకు నచ్చిన సంగీతాన్ని ఆస్వాదించగలుగుతాము. సామరస్యానికి మానవ దేహనికి మించిన ఉదా...